Themadag 6: De Stad

image

De laatste themadag alweer. De Allerlaatste. Nog eenmaal met elkaar op stap. Voedsel in de stad: dit keer geen spectaculaire daktuinen of stadsimkers, maar gemeenschapsinitiatieven in het oog van de orkaan. Vandaag is voedsel geen doel, het is een middel.

Op de fiets snellen we van hot naar her. Academicus Wilbert krijgt het voor elkaar de hele dag mee te komen zonder fietsketting.

image

Op de Afrikaandermarkt in Rotterdam-Zuid gaan we met mensen in gesprek. Is gezond en gevarieerd voedsel hier ook met een kleine portemonnee te krijgen?

image

V Op het boodschappenlijstje: Okra en Lauki (fleskalebas).

image

V Op het boodschappenlijstje: Cassave en Sopropo.

image

V “Ik kom hier al zestig jaar, sinds mijn twaalfde. Vroeger stuurde mijn moeder mij erop uit, vandaag mijn vrouw.”

image

image

De Afrikaandermarkt faciliteert in ieder geval hen voor wie 10ct. voordeel een reden tot inkopen is.

Met de ‘paus van de stadslandbouw’, Jan Willem van der Schans (onder), praten we verder over de belangrijke rol van markten als de Afrikaandermarkt in een stad als Rotterdam met haar vele culturen, economische klassen en handelspositie: “Dit is het afvoerputje van de Nederlandse export.” 

image

V We lunchen bij Hotspot Hutspot van Bob Richters (onder; illustratie door Makii). “Wij hebben geen business plan, wij hebben business-gevolgen.”

image

Jongens en meisjes uit de buurt kunnen hier op eigen initiatief binnen komen lopen om mee te helpen in tuin en keuken. Ze leren over eten verbouwen, koken, tafels dekken en bedienen. In plaats van zich na schooltijd te vervelen op straat kunnen ze hier hun energie en enthousiasme kwijt in een project waar ze supertrots op zijn. En met recht! De zelfgebakken broodjes waren heerlijk.

image

image

image

^ Eline en Hendrik.

image

^ Het kleine wereldje van de Rotterdamse stadslandbouw. Onderweg komen we de plantenbakken van onze eigen Moestuinman Academicus Max tegen. (Max, links, en Bob Richters van HotspotHutspot)

V Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam, onderzoekt hoe maatschappelijke ongelijkheid in steden invloed heeft op eetgedrag en gezondheid. Waarom komt overgewicht en diabetes meer voor in armere delen van steden?

Een mogelijke oorzaak: mensen die lijden aan chronische (subordinate) stress, als gevolg van een onvermogen mee te komen in de samenleving, gebruiken goedkoop en ongezond eten vaker als ‘troostvoedsel’. Voor deze mensen geldt het idee dat informeren over gezonde voeding zodat zij zelf de juiste keuze gaan maken niet. Kinderen in deze gezinnen krijgen dus ook weinig kennis over voeding - waar eten vandaan komt, hoe te koken, etc - niet van huis uit mee. Des te toepasselijker dat hij bij Hotspot Hutspot bij ons komt vertellen!

image

Ook op de Afrikaandermarkt is groente en fruit inderdaad voor een kleine prijs te krijgen. Maar het gebruik van veel groente en fruit moet wel aangeleerd worden. “Leer kinderen het dus lekker te vinden, hoe er mee om te gaan, en dan mag je best bij de Lidl boodschappen doen.”

V Op de Afrikaandermarkt (Links) en de in de Fenix Food Factory (rechts).

image

image

En we fietsen verder.

image

In de Fenix Food Factory - opgezet door onder anderen Arthur! -  horen wij over weer andere voedselprojecten in de stad.

image

Caroline Zeevat verteld over de Schiebroekse Tuinen, en heeft ten geleide hapjes meegenomen die de deelnemende bewoners voor ons maakten. In elk gerecht zit ten minste een ingrediënt uit eigen tuin.

image

Dit is ook een beetje Arthur’s dag. Trots verteld hij over Rechtstreex, waarmee hij een jaar geleden begon en nu deelneemt aan de Fenix Food Factory. Rechtstreex helpt je om samen met buurtbewoners of als bedrijf direct bij producenten uit de omgeving in te kopen, en daarmee een reeks tussenpersonen te omzeilen.

image

image

DE KOOKEXPRES?

SMAAKMAKERS?

Hoe het zal gaan heten staat nog niet vast, maar Elisabeth heeft in samenwerking met Jaap Seidell een nieuw YFM-project voor ogen - geheel in lijn met alles waar we het vandaag over hebben gehad: Stadse jeugd, gezonde voeding, koken en smaak, sociale binding.

In groepen wordt over een concretere invulling hiervan gedacht en gepresenteerd. Binnenkort meer!

image

V vlnr: Marieke, Toos, Elisabeth, Wilbert

image

image

We sluiten af met hapjes en drankjes uit de Fenix Food Factory. 

image

image

De themadagen zitten er op. De Academie 2014: een crash course in mens en voedsel, van productie tot consumptie, wereldwijd en om de hoek. Als er problemen zijn, dan hebben we die (nog) niet opgelost, maar we begrijpen een stuk beter wat de puzzelstukjes zijn of waar we ze kunnen zoeken. De Youth Food Movement is in ieder geval 25 vrienden en vriendinnen rijker en die vieren we 5 juli nog met een feestelijke slotdag!

Fotoverslag door Thijs van Stigt

Liefs, Lotte: Themadag Het Dier

Varkens en Vervreemding

Ik zag voor de eerste keer waar spekjes vandaan komen. Een prima stal, goed voor 1 ster van Beter Leven. “Schoon, netjes, nieuw”, hoorde ik om me heen. Daar stond ik dan in mijn witte overall met plastic zakjes om mijn schoenen, de adem me benomen door een allesoverweldigende ammoniakgeur. Door het afzuigsysteem was de geur ter hoogte van de varkens veel minder. Er was een ketting aangebracht als speeltuig, zodat de varkens zich niet hoefden te vervelen, en extra voerbakken zodat er niet te veel gevochten werd. Er werd gepraat over meetbaarheid van dierenleed en projectie van menselijke emoties op een andere soort. Ik werd een beetje misselijk. En ik dacht na over wat het betekent om een mens te zijn. Een mens met een brein dat soms groter is dan goed voor me is. Een brein dat me in staat stelt uit te rekenen hoeveel plaats een varken maximaal nodig heeft om optimaal te functioneren. Ik vroeg me af wat we kwijt raken door dit soort dingen uit te rekenen. Ik dacht aan Theodor Adorno, die zei dat de mens betaalt voor de groei van zijn macht over de natuur met vervreemding van datgene waarover hij macht uitoefent. Dat de mens de dingen nog slechts kent in hoeverre hij ze kan manipuleren. Welke kennis gaat verloren met het rationaliseren van de wereld om ons heen? Is er een vorm van kennis die voorbij gaat aan het meetbare, objectieve? Hebben we als mens nog toegang tot die kennis of zijn we gedoemd te blijven hangen in abstracties en is eenheid met de wereld om ons heen onmogelijk geworden? Welke gevolgen heeft dit voor ons en hoe bepaalt het onze toekomst? De varkens gaven me veel vragen en weinig antwoorden..de mens is door zijn grote brein ook erg goed in vragen stellen. Gelukkig maar, want daar houd ik van. 

Liefs, Lotte

Q&A: VOOR EN DOOR ACADEMICI

In dit thema zien we iedere keer een vraag&antwoord terug van academici, aan academici. Deze keer een vraag van Luite aan Marieke, die in haar antwoord vervolgens de themadag Het Dier meeneemt.

Een van onze mede-academici heeft mij een vraag gestuurd. Twee al, eerlijk gezegd.  Dit was zijn vraag:

Wat is voor jou het moment geweest dat je de Food in wilde en hoe gebruik je dat nu in je werk?

Ik kan een kort en duidelijk antwoord geven. Maar dat doe ik niet. Deze week merkte ik dat het antwoord op meerdere manieren als een rode draad door mijn dagelijkse leven loopt.  Om het einde alvast te verklappen: mijn week en ook het antwoord op Luites vraag werd het beste samengevat door Alex van Bakel, een melkveehouder waar wij dit weekend op bezoek mochten. Hij zei: ‘Jullie willen allemaal voor de gek gehouden worden.’

En dat is het nou net, dat wil ik dus niet. 

Verschillende momenten hebben er toe geleid dat ik de wondere wereld van Food wilde ontdekken. In mijn vorige functie kwam ik in aanraking met de belangrijke rol die Nederland speelt in de wereldvoedselproductie en tegelijkertijd het doolhof aan discussies en meningen die deze rol heel moeilijk maakt. Naar mijn mening staan we aan de vooravond van verandering en daar wil ik een bijdrage aan leveren. Punt.

Maar er is nog een reden. Steeds vaker hoor ik in mijn omgeving geluiden over ongezonde voeding en ‘geheime’ suikers of ‘lege’ koolhydraten. Als nuchtere half-Groningse ben ik van mening dat iedereen gewoon gevarieerd en normaal moet eten en dan komt het allemaal goed. Maar waarom moest ik mezelf  na elke lunch bij elkaar rapen,  door de zogenaamde after dinner dip? Hoe meer ik op onderzoek uitging, hoe meer het me frustreerde dat ik geen idee had welk ingrediënten in mijn dagelijkse ontbijt zaten. Maar wat me vooral frustreerde is de ondoorgrondelijkheid

van een etiket of geheimtaal op een product. Ik wilde wel, maar begreep het niet en dat, zoals gezegd, frustreerde me.

Deze week voelde ik dat dit gevoel veel breder gedragen wordt. Neem de Europese verkiezingen van deze week. Op weg naar Leidschendam hoor ik op de radio veel over de opkomst, of het gebrek eraan. Willekeurige voorbijgangers worden gevraagd naar hun mening. Een jong meisje reageert: ‘Ik ga niet stemmen tegen iets waar ik tegen ben’. Een andere vrouw zegt: ‘Ik ga stemmen omdat ik stemrecht heb.’  Ik bel mijn moeder die de hele dag een stembus bemand. Ze vertelt hoe ze grappen maken wanneer iemand binnenkomt om te stemmen, dat het echoot in de ruimte of dat diegene even moet wachten vanwege de ‘drukte’. Hilariteit alom.

Uiteindelijk stapt 37% van Nederland naar de stembus. Inderdaad een erg lage opkomst. Waar was die overige 63%? Ik denk niet dat de rest een statement wilde maken tegen Europa. Ik denk ook niet dat mensen te lui zijn om een stemhokje binnen te stappen. Maar wat is het dan?

Ik denk dat het veel overeen komt met de frustratie die ik net omschreef. Het idee dat je geen grip hebt op je omgeving. Of dat je voor de gek wordt gehouden en je weet niet hoe je moet bepalen wat nog echt is. Het gegeven Europa is te mistig, ontransparant. Is Europa nou goed of slecht? Stem je voor of tegen? Maakt het uit? Gaat Europa bijvoorbeeld niet door als je niet stemt? Gebrek aan transparantie leidt ertoe dat mensen niet meer mee willen doen. We zien door de bomen het bos niet meer en besluiten dan maar te gaan schuilen.

We pakken het ook verkeerd aan. Twee weken geleden was ik bij een galadiner. Het was georganiseerd om meer bewustzijn te creëren. Oftewel: meer Nederlanders naar de stembus te krijgen. Een mooi initiatief met een sterke line-up: Alexander Rinnooy Kan, Bernard Bot, Andre Kuipers (zie foto).

Ze kwamen allemaal vertellen hoe goed Europa voor Nederland was. Ik was helemaal voor. Maar dat was ik al. Dat gold voor iedereen in de zaal. Het probleem is dat ik niet denk dat dit de weg is om de 63% te bereiken die niet heeft gestemd. Mensen weten niet wat in Brussel gebeurt en dat frustreert ze. Brussel heeft geen etiket met alle ingrediënten op basis waarvan je kunt beslissen of je het wel of niet moet eten. Laat staan eentje die meer duidelijkheid geeft.

Om terug te komen op Alex van Bakel: ik wil niet voor de gek gehouden worden. Met alle respect, ik denk dat niemand voor de gek gehouden wil worden. Inclusief Alex. Maar we hebben het idee dat we voor de gek gehouden worden en er niks aan kunnen doen, dat is iets anders. Alex denkt dat we voor de gek gehouden willen worden, maar we willen transparantie. Ik wil weten wat ik eet? Niet verbloemd of verkapt, gewoon de juiste informatie. We hebben zelf een belangrijke verantwoordelijkheid: informeer jezelf. Alleen klopt voor ons gevoel de informatie niet meer. Of je moet hogere scheikunde hebben gestudeerd om het te begrijpen.

Gelukkig heb ik de kans gekregen het allemaal uit te vogelen. Zoals afgelopen zaterdag, bij onze op-één-na-laatste YFMA dag: Het Dier. In alle vroegte reden we met 25 nieuwsgierige academici naar Vredepeel, Noord-Limburg, waar wij heel hartelijk ontvangen werden op het grootste melkvee bedrijf van Nederland (met maar liefst 1000 koeien) en later door twee varkenshouders. Zij stelden zich beschikbaar op deze zonnige zaterdag om ons meer inzicht te geven in hun bedrijf. Ze vertellen ons hun verhaal en we mogen alles vragen. Heel bijzonder, leerzaam en vooral transparant! 

 

Ik geef toe dat ik vaak denk vanuit de wereld zoals ik hem om mij heen zie. Hoe de wereld nu in elkaar steekt en wat er beter kan. Nu zit ik in een groep mensen die allemaal anders denken. Slimme mensen die aan het einde van de dag zich afvragen, niet hoe we varkens meer ruimte moeten geven, maar of we varkens moeten eten. We brainstormen en discussiëren hoe we de wereldbevolking van voedsel kunnen voorzien.  Kleinschalig of juist opschalen? Wageningen of Joel Salatin? Agropark of volkstuintje? Zo kom ik achter de echte verhalen en beginnen de puzzelstukjes langzaam op hun plek te vallen.

Na de YFMA-dag kwam mijn groepje bijeen in Eindhoven om te brainstormen over onze case voor Moyee coffee. Verschillende, maar vooral (als zeg ik het zelf) briljante ideeën kwamen naar voren. Dat gebeurt er als je een boer, een design student, een diëtiste, een foodbooker en een public affairs manager bij elkaar zet. 

Mijn frustratie heeft plaats gemaakt voor inspiratie en ik barst van de energie. Ik ben het gewoon aan het uitzoeken en me een weg door het doolhof aan het banen. Om het laatste deel van Luites vraag te beantwoorden:  Ik kijk er vooral naar uit mijn collega’s, familie en vrienden te vertellen over onze avonturen en welke discussies we hebben gehad. In de hoop dat iedereen een beetje geïnspireerd in plaats van gefrustreerd raakt. Ik kan het iedereen aanraden!

Tot heel snel groep!   

Themadag 5: Het Dier

image

Een tweede themadag over de Nederlandse land- en tuinbouw. Waar we het de vorige keer over De Plant gehad hebben, staan vandaag twee dieren centraal: 

image

Vandaag prikken we door stereotypen heen, en die kent de (intensieve) veehouderij volop.

Laten we dan maar meteen beginnen bij de grootste melkveehouder van Nederland: Alex van Bakel. Heeft hij met 1200 koeien dan zo’n echte megastal? Voor Nederlandse begrippen dus wel (voor Noord-Amerikaanse helemaal niet), maar als je tot aan de horizon reikende stallen verwacht rijd je er zo aan voorbij.image

image

Waar er in de tijd van vader Van Bakel nog veertig melkveehouders in de omgeving zaten, zijn het er nu nog maar drie.

image

V Krachtvoer voor jong en oud: soja en raapzaad.

image

V Met wasknijpers op de kooien wordt bijgehouden hoe vaak de kalveren al melk gekregen hebben. Ook zien we op de oormerken handgeschreven namen, en dat terwijl er wekelijks veertig kalfjes geboren worden!

image

V Uiteraard grijpt academicus Julie van WSPA deze dag aan om het veel over het welzijn van dieren te hebben. (WSPA = World Society for the Protection of Animals)

image

Door het Limburgse landschap rijden wij naar het gemengde bedrijf van Edwin en Elly Michiels-Fleuren. De mest uit de varkensstallen gaat het land op om klaveren en bloembollen te verbouwen, die weer als voer terug naar de varkens gaan.

image

V De kijkstal van Edwin en Elly trekt veel bezoekers. 

image

image

image

V Om de stallen in te kunnen gaan, pakken wij ons weer mooi in. (Max; eronder, Sandra)

image

image

image

V Varkensspeelgoed. Luite met samengedrukt stro, en een ketting om in te bijten. De ketting vervangt de kiezeltjes die wilde varkens graag in de mond nemen, maar hier door de geulen op de vloer zouden verdwijnen.

image

image

image

"Waarom zijn jullie niet biologisch?" vraagt academicus Gerard aan Edwin en Elly. Het keurmerk biologisch brengt niet slechts voordelen, en uit milieuoverwegingen hebben Edwin en Elly dan ook een gangbaar bedrijf. Dit klinkt wellicht gek, maar de langere groeitijd, hogere gasuitstoot en ruimtegebruik in de biologische varkenshouderij hebben een grotere omgevingsimpact.

Met Henk Venner gaan we worst maken! Henk heeft mager schoudervlees en vet wangspek meegenomen van zijn Duroc- en Bonte Bentheimer-varkens. Een zelfde overweging rondom wel of niet biologisch maakte Henk Venner op zijn bedrijf. De biologische slachterij is verhuist en dat betekent lange afstanden rijden met de varkens. Dan liever met de buurtslachterij werken, die hij vaak ziet en spreekt.

 V Henk Venner (rechtsonder: beeld uit het boek PIG 05049 van Christien Meinderstma)

image

image

image

"Je moet eigenlijk langer kneden dan je leuk vindt."

image

image

We sluiten af met varkensworst en koemelk (die Gerard meenam van zijn bedrijf)

image

Schaalvergroting, efficiëntie, technologische innovatie en vernieuwing - het zijn allemaal onderwerpen die nauw verbonden worden met een voedselzekere toekomst wereldwijd. Kritische vragen over de huidige gang van zaken in de veehouderij zijn van groot belang, “maar let op,” geeft varkensboer Edwin ons als laatste boodschap mee, “met elke eis die je op het erf legt, help je schaalvergroting een stapje verder.” Want hoe meer eisen, hoe moeilijker de kleinschalige producent zich financieel kan redden.

Waar komen onze eisen dus vandaan? Op de tweede themadag hadden we het al over de varkensflat van MVRDV, en de ophef die die teweeg bracht. Zijn varkensflats niet juist ontzettend productie-efficiënt? Of legt dit het machinale van de dierlijke landbouw te veel bloot? En als wij bepaalde eisen stellen aan de individuele waarde van elk dier - als niet door ons zelf gegeven, dan wel door de producent - dan werkt dit volgens Edwin eigenlijk juist de schaalvergroting en industrialisering in de hand.

Het blijkt een schizofrene dag, schommelend tussen een rationele discussie en een emotionele. Hier constructief mee omgaan, dat is waar we verder aan gaan werken.

image

image

image

Geen zware symboliek hier, wel een kleine knipoog.

Fotoverslag door Thijs van Stigt

EEN WEEK IN HET LEVEN VAN…. #8 ELINE VENINGA

Om de week vragen we aan een academicus om voor ons bij te houden wat hij of zij meemaakt. Deze week volg je Eline Veninga, werkzaam als inkoper bij Marqt (met een Q).

Maandag
Mantra maandag! De dag waarop ik gedachteloos kan opdreunen wat er me te wachten staat. Daarmee niet mijn favoriete dag, deze ‘Tweeling’  houdt van actie-in-de-taxi. Het is geen toeval dat ik bij de duurzame foodretailer Marqt ben gaan werken. Elke dag brengt weer een andere dynamiek en hectiek. In ruil daarvoor krijg ik de kans om een verschil te maken: het vergroten van de toegankelijkheid van echt eten en het verkorten en verduurzamen van de voedselketen. ‘Want we zijn met steeds meer…boeren, vissers, vader, moeders (…)’ die geloven dat de dagelijkse kost die op ons bordje ligt anders kan. 

 image
 de boodschap van Marqt

 image
de Kaasafdeling van onze winkel aan de Haarlemmerstraat

Het direct van de bron inkopen van eten dat zo oorspronkelijk is gemaakt is mij op het lijf geschreven. Als kind vond ik het al machtig mooi om mijn opa in zijn slagerij te zien slachten, met hem worst te maken en combideals te bedenken (die mijn opa vanuit zijn ambachtsovertuiging natuurlijk regelrecht naar de prullenbak verwees ;-) ). In een nostalgische bui kan ik Opa Piet erg missen. Hoe fijn was het geweest om met hem te sparren over nieuwe, ambachtelijke foodconcepten?  (overigens is ‘ambachtelijk’ een misleidende term, volgens Marqts nieuwe kwaliteitsmanager David, sinds Lidl dit voor hun roombotercake gebruikt…) 

image
mijn opa Pieter Verbaas in de werkplaats van zijn slagerij omstreeks 1989

Terug naar de maandag die in het teken staat van artikelmutaties: 1x per week kunnen in ons kassa- en bestelsysteem  o.a. prijzen, inhoudsmaten en barcodes aangepast worden. ‘Retail is detail’. Dat maakt dit klusje een nauwkeurige aangelegenheid die ik graag aan onze leveranciers of assistenten overlaat. Als inkoper en categoriemanager van AGF (Aardappels-Groente-Fruit), Kaas en Zuivel is de prijsstelling wel mijn pakkie an.  Ik waak hiermee deels over de prijsperceptie van de klant (wij zijn niet duur, maar ‘minder goedkoop’, want echt eten heeft een meerprijs) en onze concurrentiepositie t.o.v. Ekoplaza, de specialist en het biologische assortiment bij AH. Op de maandag besteed ik verder aandacht aan het schrijven van de Weekly, het weeknieuwsbericht aan de winkels en analyse van de omzet- en margecijfers van de afgelopen week. Het gaat steeds beter met de business, elke week weten 65.000 klanten de weg naar onze 9 winkels in Amsterdam, Haarlem, Den Haag en Rotterdam te vinden voor hun dagelijkse boodschappen!

Dinsdag
image
ik kan wel elke dag een biologisch eitje van Maarten eten!

Dinsdag ga ik aan de slag met een nieuw co-labeled ontwerp voor onze doos eieren. We gaan binnenkort ook een 10 stuks-verpakking verkopen en grijpen daarom de gelegenheid aan om meteen het etiket in een nieuw jasje te gieten. Samen met een ontwerper en onze kaasboer Maarten, die tevens kippen houdt op zijn boerderij in Overijssel, overleg ik over de tekst. De boodschap op het etiket wordt opgesteld aan de hand van de ‘usp’s’ oftewel unique selling points van een product. Bij Maarten is bijzonder dat zijn kippen hun eigen kostje bij elkaar scharrelen op het erf. Door de rust en ruimte smaken de eieren stukken lekkerder. Ook laat Maarten haantjes tussen het koppel lopen, deze ‘houden de boel bij elkaar’.  Maarten is samen met andere pluimveehouders bezig om een gangbaar kippenras te kruisen met een kippenras dat bekend staat om zijn goede vleesafzetting, zodat de ‘Hollandse haantjes’ vetgemest kunnen worden en niet als eendagskuiken op een afschuwelijke manier aan hun einde komen.  Het Food Film Festival dat dit weekend op het programma staat heeft gelukkig ook besloten hier reuring aan te geven. Zaterdag kan ik boudin blanc worst van haan proeven. Ik ben razend benieuwd!

Deze dinsdag krijgen we van onze collega’s van marketing-communicatie ook een presentatie over ons nieuwe promotieprogramma, waarbij we naast krantenadvertenties voor het eerst in het bestaan van Marqt ook een innovatieve huis-aan-huis- folder gaan verspreiden (houd je brievenbus in de gaten!). De focus ligt op nieuw assortiment en onterecht onbeminde producten. Het is fijn na alle maanden voorbereiding een tastbaar resultaat te zien. 

advertentie voor de huis-aan-huis folder van het nieuwe promotieprogramma

De middag staan altijd in het teken van teamvergadering, waarin we de vorderingen binnen ons eigen werk en afdelingsprojecten bespreken. Vandaag staat ‘open kostprijscalculatie’ op de agenda. Doel is om samen met de leveranciers de productieketen transparant te maken en daarmee de klant te kunnen uitleggen hoe een prijs tot stand komt.

Dinsdagavond is mijn vaste hardloopdate met vriendinnetje Annika. Samen hollen door het Vondelpark is gezond voor lichaam en geest. Helaas gooit een spoedklus voor een krantenadvertentie roet in het eten. Ik ben de rest van de avond aan het bellen met een groenteleverancier, brandjes aan het blussen en teksten aan het schrijven. Om 22:00 kom ik doodmoe thuis, maak wat te eten klaar en duik mijn bed in.

Woensdag
Woensdagmorgen tuf ik bijtijds in mijn Greenwheels vehikel richting de Alblasserwaard voor een bezoek aan Biokaas Kinderdijk. De weg ernaartoe is niet zonder omwegen. Navigeren zonder Tomtom is als roeien met een riem: de verkeerde kant op. Ik beland bijna bij mijn schoonouders op de koffie in Maassluis. 

image

imageimage
op kleinschalige wijze kaasmaken bij Biokaas Kinderdijk
Boven: de kaaspers. Onder: het pekelbad

Bij Kinderdijk aangekomen zie ik hoe van de melk van eigen koeien, op kleinschalige wijze heerlijke biologische kaas wordt gemaakt. Waar een klein bedrijf groot in kan zijn: door de aanwas van een groot aantal toeristen reist hun kaas in pondjes de hele wereld over.  Ik ben oprecht onder indruk van de professionaliteit en de gedrevenheid waarmee André van Houwelingen hier bezig is. Notabene als oud werktuigbouwkundig tekenaar, voor wie het kaasmaken als hobby begon. Binnenkort levert hij zijn plakken, platte stukken en rasp aan Marqt. Rasp van echte kaas, niet van analoge nepkaas zoals je veelal in de gangbare supermarkten ziet.

image
samen met André van Houwelingen, op de achtergrond de beroemde molens van Kinderdijk

Vanuit Kinderdijk sjees ik door naar Goeree-Overflakkee waar ik in Ouddorp kennis maak met Piet den Hertog (zoon van de  welbekende ijsmaker), eigenaar van geitenhouderij de Mekkerstee, bij wie sociaal ondernemen in het bloed zit. Dit soort werkbezoeken vind ik het allermooiste dat er is. Praten met mensen die nog een ambacht beheersen en geen concessies doen aan kwaliteit, bodemleven of dierenwelzijn omwille van een lagere prijs. Piet maakt mij lekker met een pannenkoek met spek en geitenkaas. Normaal gesproken had ik meteen toegehapt, ware het niet dat ik deze weken in het kader van onze YFM case-opdracht een veganistisch dieet volg.  Hoe ik het heb bedacht dat ik uitgerekend in deze weken bezoeken aan kaasboerderijen heb gepland is mij een raadsel. Ik krijg van Piet een droge boterham en stil de honger door er wat meegebrachte hummus op te smeren. Even voel ik me een beetje ongelukkig, maar tijdens de rondleiding maken de mekkerende geitjes en ouwe bokken veel goed! 

image
de pannenkoek die ik misliep

image          
de bokjes van Piet, die bestemd zijn als verantwoord hapje in sterrenrestaurants

Op slimme wijze integreert Piet de zorg voor mensen met een beperking met een educatiecentrum. Zijn bedrijf is 365 dagen open voor het publiek. Weten wat je eet, daar begint het bij. Piet loopt daarin voorop. We babbelen nog wat over zijn grote gezin en het 24/7 leven als ondernemer.  Ik vind het belangrijk en leuk om de mens achter de leverancier te leren kennen. Voordat ik me weer richting kantoor in Amsterdam begeef laat Piet me nog zijn geheime liefde zien. In een mobiele rijpcel heeft hij een serie roodbacterie geitenkaasjes liggen waarmee hij aan het experimenteren is. De bedwelmende geur walmt mij tegemoet. Dit kaasje doet niks onder voor zijn Franse soortgenoten en dus probeer ik Piet ervan te overtuigen dat Marqt het beste verkoopplatform is om dit aan de man te brengen! Wordt vervolgd.

Op kantoor rond ik nog wat werk af en ga weer te laat naar huis. Omdat werk mijn hobby is heb ik soms moeite met het vinden van een gezonde balans tussen werk en privé. Gelukkig is mijn vriend Matthijs de beroerdste niet. Hij flanst speciaal voor mij een veganistisch pastamaaltje in elkaar en ik besluit de avond met de voorbereidingen op mijn rondetafel gesprek met de in 2011 door Times Magazine uitgeroepen ‘meest innovatieve boer ter wereld’ Joel Salatin, dat vrijdag gepland staat. 

Donderdag
image

veganistisch ontbijten voor ‘Eetproef’, onze YFM Academie case opdracht 

Mijn gierend gezonde ontbijt op de donderdag bestaat uit havermoutpap van havermoutmelk, afgetopt met een snufje kaneel,  handje blauwe bessen en een dotje vijgenspread. Dit is zo ongeveer de enige veganistische maaltijd op een dag die ik zonder morren onderga ;-) (een veganistisch anti-kater ontbijt bestaat overigens niet, ben ik achter gekomen..).  

Ik fiets in no time naar mijn werk, wat een luxe om niet te hoeven forensen! Op kantoor zijn we recent overgestapt op ‘het nieuwe werken’. Vrij vertaald betekent dit: ‘werken waar en wanneer je maar wil’. Na een forse verbouwing biedt de nieuwe ruimte ons o.a. zitzakken voor denksessies, een stiltehok voor opperste concentratie en vierkante tafels in de ‘kantoortuin’ voor een interdisciplinaire werksessies. Deze opzet is goed aan mij besteed! Jammer alleen dat vanwege de flexplekken de typische Jiskefet-taferelen zijn verdwenen. 

image
een van de vele flexplekken op kantoor

Vandaag heb ik een aantal afspraken met potentiële leveranciers, waaronder de importeur van Coyo, een nieuwe kokoslijn voor het Zuivelschap. Afgelopen november, op bezoek bij mijn neef in Londen, spotte ik dit assortiment bij Wholefoods. Het leek me een relevante toevoeging voor ons assortiment. Steeds meer mensen kampen met een lactose-intolerantie of hebben de overtuiging dat zuivel niet in hun eetpatroon thuishoort. Na de lunch heb ik een rendez-vous met een oud-leverancier die een nieuw foodconcept aan het ontwikkelen is in verse groentemix-pakketten (zoals een guacamole-pakket) en alternatieven voor de Knorr wereldmaaltijden.  Ik heb samen met collega Hedwig de wensen van Marqt in kaart gebracht en we brainstorm over de juiste samenstelling van het assortiment. Ook zoeken we naar dwarsverbanden met huidige leveranciers, zodat het product herkenbaar en dus vertrouwd wordt voor de klant. 

image

Aan het einde van de dag stoei ik nog wat met de implementatie van een nieuw winkelmeubelconcept. Samen met een collega heb ik bedacht dat ook een impulsaankoop gezond zou moeten kunnen zijn, namelijk met appels en bananen. Marqt is nog een jong bedrijf en dit soort eigen initiatieven belanden soms tussen wal en schip, omdat winkels niet altijd tijd hebben om aandachtig nieuwe instructies op te volgen van kantoor. We beseffen dat we andere afdelingen, met name het winkelprocesteam, nodig zullen hebben om dit tot een succes te maken. Samen maken we Marqt.

image
typische instore communicatie van Marqt

‘s Avonds heb ik een BBQ  van een aantal jarige collega’s die in de water valt, maar wel uitmondt in een gezellige borrel, waarvoor collega-inkoper Sander, van een werkbezoek, de halve visafslag heeft meegenomen. Hiermee verzamelt hij veel ‘lekkerbekjes’ om zich heen. Vanwege mijn dieet mag ik niks van de vislekkernijen proeven.  Ik stil de honger met falafelballetjes die een attente collega voor mij heeft gebakken. De borrel is een mooie gelegenheid om de drukte van afgelopen dagen van me af te laten glijden. Ik slaap die nacht als een roosje.

Vrijdag
Vrijdagmorgen is het dan zover! Ik mag op uitnodiging van De Waard Eetbaar Landschap en het Louis Bolk Instituut kennis maken met Joel Salatin. Waar het YFM Academienetwerk al niet goed voor is. Salatin is een boer die in 53 jaar tijd geen zak kunstmest heeft gekocht. “Voor mij is de aarde een minnares die je moet koesteren en strelen. In ruil daarvoor geeft ze overvloed terug,” aldus Salatin. In de praktijk, op zijn Polyface farm in Virginia, betekent dit dat alle koeien, kippen, konijnen, de bodem, de medewerkers en zelfs het gras zijn vrienden zijn. Dit alles voegt hij samen tot een totaallandbouw waarbij elke schakel in de keten een essentiële taak vervult om samen met alle andere schakels het systeem vruchtbaar te houden. Deze aanpak legt hem en de natuur geen windeieren! 

image
Joel Salatin voor een artikel over zijn boek ‘Folks, this aint’t normal’

Tijdens het gesprek deelt Joel Salatin ook zijn ervaringen met de dichtgetikte voedselhygiëne wet- en regelgeving (een strijd die hij overigens heeft gewonnen waardoor hij gewoon weer kippen mag slachten en villen in de buitenlucht) en zijn ervaringen als leverancier van een grote keten zoals Chipotle-Mexican Grill. “Waar een wil is, is een weg,” waarmee Salatin te kennen geeft dat de inkoopmedewerkers van de keten het verschil maken door flexibele voorwaarden te stellen aan hem als kleine, eigenwijze leverancier. Een wijze les die direct op mijn werk bij het professionaliserende Marqt van toepassing is.

Na afloop van de bijeenkomst raak ik toevallig in gesprek met Jan Willem van der Schans, een naam die ik sinds de Food Academie regelmatig voorbij heb horen komen. Jan Willem is onderzoeker aan de WUR en begeleidt de verduurzaming van voedselsystemen in de stedelijke omgeving. We praten over hoe Marqt aankijkt tegen stadslandbouw en hoe onze formule nog meer kan inspelen op het betrekken van lokale/regionale producenten.

De rest van de middag besteed ik o.a. aan de aanstaande introductie van een nieuwe Hollandse kaas, waar ik erg trots op ben. In partnership met ‘beyond organic’ melkveehouder Patrick Groen uit het Noord-Hollandse Uitgeest, handelaar Erik van Dam van de Kaasfabriek en ver-kazer Piet den Hertog van de Mekkerstee zijn we een traject gestart om de bijzondere melk van Patricks koeien een waardevolle bestemming te geven. Patrick is eigenlijk de Nederlandse Salatin. Hij heeft een gemengd, antibiotica- en kunstmestvrij bedrijf met koeien, schapen, kippen en paarden. De koeien van Patrick lopen nog ouderwets dag en nacht buiten . Zijn melk heeft het hoogste eiwit en gezond vetgehalte van Nederland. Dit is zo bijzonder dat ze zelfs in de VS daar studies naar doen. Uiteindelijk resulteert het in een heerlijke kaas, die momenteel ligt te rijpen in een pakhuis in Woerden. Dit zijn projecten waarvoor ik bij Marqt ben gaan werken

image
het logo van Patricks farmshop waar hij rauwe melk en vlees verkoopt

Ik eindig de week met een overleg met mijn fijne assistente Floor waarmee ik alvast de planning voor volgende week doorneem. Om 18u. is de sfeer op kantoor niet meer te houden, het weekend moet gevierd worden. Het kost mijn collega’s weinig moeite om mij daarvan te overtuigen. Even later stappen we op de fiets naar het Food Film Festival, waar we de openingsdocu ‘Hollandse Nieuwe’ over de haringvisserij zien en nog tot in een late uurtjes dansen en drinken dat het een lieve lust is, *proost*!

image

Q&A: VOOR EN DOOR ACADEMICI

In dit thema zien we iedere keer een vraag&antwoord terug van academici, aan academici. Deze keer een videovraag van Sandra aan haar naamgenoot:

Sandra Buijing aan Sandra Ronde: Voor hetkanwel.nl interviewde je onlangs Joel Salatin. Dat moet een superinteressant en inspirerend gesprek zijn geweest! Wat was voor jou persoonlijk de meest interessante les uit dit gesprek en wat ga je hier in de toekomst mee doen? 

Sandra R antwoordt aan Sandra B: 

Ik was verbaasd over hoe kritisch Joel was op vegetariërs en dat hij daadwerkelijk letterlijk stelde dat mensen ziektes hebben opgelopen door het volgen van een vegetarisch dieet. Van zo’n man had ik zulke stellingen - waarvan de causaliteit altijd moeilijk te achterhalen valt - niet verwacht. 
I
k blijf onder de indruk van zijn integrale aanpak. Dat is zeker veelbelovend en een inspirerende manier om over voedselproductie na te denken. Ik blijf daarom lekker doorgaan met mijn eigen groentetuintje op mijn balkon. En die kippen, die komen ook wel. Zodra ik weer wat meer op de ruimte woon. 
En ik hoop die Zweedse droomboerderij snel weer eens te bezoeken! Daar een tijd door te brengen om echt te leren hoe je circulaire landbouw kunt bedrijven. 


Lees het interview van Sandra met Joel Salatin op http://www.hetkanwel.net/2014/05/01/joel-salatin-food-film-festival-vegetarisch-eten-niet-gezond/

image

EEN WEEK IN HET LEVEN VAN…. #7 Sandra Ronde

Om de week vragen we aan een academicus om voor ons bij te houden wat hij of zij meemaakt. Deze week volg je Sandra Ronde, werkzaam bij Sociaal Economische Raad (SER) Noord-Nederland.

Monday monday

Goedemorgen deze morgen!

Vandaag gaat de wekker om half acht. Zonder problemen sta ik op. Sinds ik van het Groninger platteland naar de stad ben verhuisd, is de reistijd van en naar mijn werk met 1,5 uur per dag geslonken en mijn nachtrust aanzienlijk toegenomen. Iets na achten zit ik vervolgens, met mijn krantje en ontbijtje in de hand, aan mijn bureau bij de Sociaal Economische Raad (SER) Noord-Nederland. Mijn werkdag besteed ik aan het verder plannen en organiseren van een lezing die wij als SER Noord-Nederland zullen houden op 14 mei over jongeren aan de onderkant van de arbeidsmarkt. De sprekers van die dag komen langs en samen  nemen we het programma voor de dag door. Ondertussen krijg ik een berichtje van Wilbert of ik het leuk vind ’s avonds ook aanwezig te zijn bij een lezing over duurzaamheid. Aangezien ik me het afgelopen weekend bij het lopen van een survival run heb geblesseerd aan mijn knie en dus nog even niet weer kan trainen, besluit ik ’s avonds richting de universiteit te fietsen en Wilberts modereerkunsten te aanschouwen.

Klomphangen tijdens de survival run in Kollumerzwaag, Friesland:

 

Damn Tuesday

Dinsdagochtend wil ik op mijn fiets richting de SER stappen als ik me opeens realiseer dat ik eerst nog motorrijles heb. Dus in plaats van richting het zuiden te fietsen, kom ik terecht in Noord-Groningse Ten Boer waar ik twee uur lang langzame slalommen, remproefjes en uitwijkoefeningen op de motor mag verrichten. Na twee uur vroeg in de morgen proefjes te hebben gedaan zonder koffie is mijn concentratie zo ver te zoeken dat ik de motor prompt bijna op de grond heb liggen. Als dat volgende week maar niet gebeurt! Dan volgt namelijk het examen voertuigbeheersing!

Inmiddels is het bijna elf uur en race ik naar kantoor om daar nog minstens zes uurtjes te maken. Na de werkdag besluit ik ’s avonds op de racefiets te stappen. Ik wil even de stad uit en het platteland in. Vanaf de stad naar mijn ouderlijk huis in Meeden, Zuidoost-Groningen, is het circa 30 kilometer fietsen. Mijn ouders zijn op vakantie en ik besluit die kant op te gaan om de post uit de brievenbus te halen en de kat wat eten te geven. Daarnaast moet ik inspiratie opdoen voor onze case-opdracht. Eigenlijk had ik bij wijze van experiment binnen onze case-groep allang moeten beginnen met het volgen van een ‘mixed & balanced’ dieet maar ik moet nodig eens uit gaan zoeken wat dit eigenlijk precies inhoud. Op de fiets door de Kropswolderbuitenpolder & Westerbroekstermadepolder, enerzijds gekenmerkt door natuur, anderzijds door industrie (zie foto) kan ik persoonlijk altijd goed tot rust komen en inspiratie opdoen. ’s Avonds stippel ik vervolgens in mijn rustige donkere dorpje op het platteland een plan uit waaraan ik me de komende twee weken hoop te kunnen houden.

Het contrast van het Groninger landschap: Rustig maar zo nu en dan ook vol met gasinstallaties en andere (energie producerende) industrie:

 Woele woensdag

Het is vijf uur ’s ochtends, nog aardedonker en ik hoor het regenen. Om op tijd in de stad te zijn, stond het op mijn planning om om zes uur op te staan en om half zeven op de fiets te zitten. In draai me nog eens om in mijn bed hopende dat het over een uurtje droog is. Gelukkig is het om half zeven iets opgeklaard en kan ik vertrekken. Eenmaal weer thuis in Groningen douche ik me snel en vlieg ik naar het werk. Eenmaal daar zie ik dat de SER Noord-Nederland jaarverslagen vers van de pers zijn. Iedereen die zich nu eigenlijk afvraagt waar wij als SER de hele dag mee bezig, laat ik dit kleine boekje lezen. Veel tijd om zelf het verslag verder door te bladeren heb ik echter niet want ik moet naar een afspraak aan de andere kant van de stad om te praten over een programma voor jonge ondernemers. Nederland heeft een slechte reputatie als het gaat om opleiden tot ondernemerschap. Dit programma, ‘De Noordelingen’, klinkt inspirerend en gaat daar hopelijk verandering in brengen. ’s Avonds kan ik het niet laten en besluit ik, ondanks een lichtgevoelige knie, toch te gaan trainen voor survival run. In Groningen, net buiten de stad, hebben we een veldje met een enorme stellage waar wekelijks getraind kan worden. Na wat apenhangen, swing-overs en buikspieroefeningen besluit ik echter toch op tijd naar huis te gaan. Er moet immers nog wat voorbereidend werk voor de volgende dag gedaan worden.

Dwaze donderdag

Donderdag geen SER voor mij maar hetkanWel. Tegenwoordig besteed ik één dag in de week aan het schrijven van stukken over duurzaamheid en gezonde voeding. Vorige week mocht ik superboer Joel Salatin interviewen en het stuk moet vandaag online komen te staan. Ook schrijf ik, met input van Gerard en Pieter, nog een artikeltje over koeien die grazen in een weiland met doodgespoten gras en vul ik de lijst met daarop adresjes waar je lokaal en/of biologisch vlees kunt kopen aan.  Henk voorziet me daarbij van een plaatje van een van zijn fotogenieke koeien. 

De afloop van de donderdag wordt hectischer dan verwacht. Het interview met Joel Salatin blijkt een kijkcijferkanon en de reacties stromen binnen. Toen ik ongeveer twee maanden geleden begon bij hetkanWel, heb ik het bereik van de website zeker onderschat. Ik moet echt wennen aan de tienduizenden page views en het scala aan reacties en aanbiedingen voor het plaatsen van stukken. Mijn hoofd tolt er een beetje van. Maar leuk en inspirerend is het zeker.

Joel Salatin http://www.hetkanwel.net/2014/05/01/joel-salatin-food-film-festival-vegetarisch-eten-niet-gezond/ en mijn andere stukjes http://www.hetkanwel.net/author/sandra/ :

Freaky Friday

Op freaky Friday slaap ik iets langer uit. Mijn drie collega’s bij de SER zijn vrij en dus is het rustig op kantoor. Ik stuur wat uitnodigingen de deur uit, maak een verslagje van een recentelijk uitgekomen OESO-rapport en ik lever wat artikelen aan voor https://eetproef.nl/; de site waar onze YFMA case-groep haar bevindingen op bijhoudt. Ook mail ik een beetje heen en weer met Fransjan, die de organisatie van de komst van Joel Salatin naar Nederland op zijn hoede neemt , Joris Lohman en wat mensen van Kromkommer over content voor hetkanWel. Aan het einde van de middag twijfel ik nog steeds of ik nu al naar Gerard in Hoogeveen zal gaan zodat ik morgen een half uurtje langer kan uitslapen of dat ik toch zaterdagochtend iets over vijf ‘s ochtends mijn bed uitstap om naar de YFM academiedag Vis in Ijmuiden te gaan. Alhoewel ik graag koeien was gaan melken bij Gerard, realiseer ik me dat bier en wijn inkopen en het huis alvast schoonmaken voor mijn verjaardag zondag ook belangrijk is. Niet alles valt te combineren dus besluit ik vannacht in Groningen te blijven slapen en de wekker maar op kwart over vijf te zetten. Dat wordt vroeg opstaan morgen maar ik weet nu al dat het de moeite waard gaat zijn.  Academiedag 4, thema De Zee: Ik heb er zin in!   

Ben benieuwd of ik dit dieet ga volhouden…

 

Loading... No More Posts Load More Posts
Tweets over "@#yfma"